برخورد دوگانه یونسکو با اماکن مقدس ادیان الهی
نوشته شده توسط سید محمد غفاری خلف محمدی در تاریخ ۱۳۹۲/۱۰/۰۹ | مرتبط با : عبادتگاهها و بناهای مذهبی, مسجد و مدرسه, معماری, مقالات, مقبره ها | 183 بازدید

واژه حریم در لغت به معنی پیرامون، گرداگرد و مکانی که حمایت و دفاع از آن واجب است معنی شده است مسجد الحرام به عنوان حریم خصوصی ومقدس مسلمانان جهان به شمار می رود که این روزها در قبال سکوت عجیب مسلمانان جهان و سازمان یونسکو، در میان برج های سربه فلک کشیده و مملو از نمادهای فراماسونری محصور شده است و کعبه، خانه ای که مسلمانان جهان گرداگرد آن به راز و نیاز با خدای یکتا می پردازند در میان آسمان خراش ها گم شده است و این گام های آهسته و پیوسته دشمنان اسلام، برای نابودی تمام تاریخ چند هزارساله، میراث فرهنگی وهویت دینی مسلمانان، در حال انجام است و همچنان غیرت مسلمانان به جوش نیامده است.


طبق قانون سازمان یونسکو، حریم قانونی مکان‌های مقدس از نظر ساخت بنا، در مجاورت این مکان ها باید رعایت شود

***هویت، انسان و مکان
هویت را می توان تجلی فرهنگ در محیط دانست زیرا مکان ها  از انسان معنا می گیرند و انسان نیز مجموعه ای از باورها و اندیشه ها است که فرهنگ او را شکل می دهد و نمود و تجلی از فرهنگ انسان را در مکان و محیط می توان مشاهده نمود که همان هویت اوست. فن و هنر معماری از مهمترین نشانه ها و ویژگی های فرهنگ هر قوم و هر دوره تاریخی و نشان دهنده فضای زیست انسان در هر زمان می باشد.
معماری همیشه و در همه حال تابع اصول و ضوابط معین و شناخته شده ای است و پیوندی استوار و ناگسستنی با فرهنگ، الگوهای رفتاری و ارزش های جامعه دارد و به همین دلیل است که سبک معماری هر دوره، انعکاسی از فرهنگ و هنر آن دوره محسوب می شود، همچنان که تغییرات در معماری با تغییراتی که در سایر عرصه های زندگی به وقوع می پیوندد متناسب است و این تغییرات لازمه معماری پویا و زنده است تا بتواند نیازهای جدید انسان را پاسخگو باشد.

***حضرت ابراهیم(ع) معمار خانه خدا
مکان مقدس مسمانان، هویت تاریخی- دینی تمام مسلمانان جهان می باشد.” مکه منوره “دارای سابقه تاریخی ای با قدمت ۲ هزارسال قبل از میلاد مسیح دارد و “کعبه”(خانه خدا) در این مکان بنیان نهاده شده است. معمار “خانه خدا”، پیامبر خدا حضرت ابراهیم(ع)  است و ساکنان این مکان مقدس نیز اهل‌بیت حضرت ابراهیم(ع) به عنوان اولین افرادی هستند که در مکه زندگی نموده اند. پس از آن “حضرت ابراهیم(ع)” خانه خدا را با قوانین خاصی یعنی تساوی اجزا می‌سازد و خداوند امر می‌کند که این مساوات اجزا در مکانی باشد که سرشار از آرامش باشد و بدین ترتیب خانه خدا به دست پیامبر خدا ساخته می شود.

***”کلیسای سن پیترو” بزرگترین کلیسای جهان

اما مکان مقدس مسیحیان، “کلیسای سن پیترو”(Basilica di San Pietro in Vaticano) است که در مجاورت واتیکان در مرکز شهر رم پایتخت کشور ایتالیا قرار دارد و حدود ۲۰۰ هزار متر مربع وسعت دارد. بنای کلیسای “سن پیترو” در رم به مدت یک سده تمام در دست ساخت بود. ابتدا در دوره رنسانس با طرح برامانته (۱۵۰۶)، سپس با طرح تازه میکل آنژ (۱۵۴۶) به صورت پلان متمرکز و ایستا ساخته شد. پاپ توسعه کلیسا را به کارلو مادرنو (۱۶۰۷) واگذار نمود. او سه بلوک را به صحن کلیسا افزود و نقشه را از تقارن محوری تبدیل نمود. سپس با ساخت یک نمای کشیده با سنتوری بر فراز ورودی که مورد انتقاد فراوان هم قرار گرفت چشم از جهان فرو بست. سرانجام تکمیل کار بر عهده جووانی برنینی (۱۶۲۳) گذارده شد.

 
“کلیسای سن پیترو” بزرگترین کلیسای جهان  است که در مجاورت واتیکان در مرکز شهر رم پایتخت کشور ایتالیا قرار دارد

 
مسئولین شهرسازی رم، هرگز اجازه ندارند  در ۱۰ کیلومتری واتیکان مکانی بلندتر از واتیکان را بسازند

***بیت العتیق
از ملاک‌ها و مبانی انتخاب خانه خدا«بیت العتیق» بودن آن است؛ یعنی تحت سیطره هیچ حاکمی نباشد و خانه‌ای آزاد باشد. و به عنوان مکانی برای آرامش مسلمانان شناخته شود.طبق قانون جهانی سازمان یونسکو، حریم قانونی مکان های مقدس از نظر ساخت بنا، در مجاورت این مکان ها باید رعایت گردد. اما در همین مکان مقدس یعنی مکه، ۳۰ سال پیش، آرامگاه مادر پیامبر(ص)، توسط بولدوزرها به کلی ویران شد. این تخریب ها طی ۳۰ سال گذشته زیاد بوده است و حدود ۳۰۰ مکان تاریخی که تنها متعلق به پیامبر(ص) نبوده و متعلق به اهل بیت عصمت و طهارت (ع) می باشد، ویران شده است. در سال ۱۹۲۵ مقامات وقت سعودی اقدام به تخریب تمام ضریح‌های مقبره بقیع که در آن شماری از ائمه (ع) و همسران پیامبر و فرزندان و اصحاب ایشان به خاک سپرده شده بودند، کردند. همچنین آنان خانه‌ای را که روزگاری متعلق به حضرت «خدیجه»، همسر پیامبر (ص) بود را تخریب و به حمام عمومی حجاج تبدیل کرده‌اند و مکانی که گفته شده پیامبر (ص) در آن دیده به جهان گشوده‌اند، پیش از آنکه تبدیل به کتابخانه شود، به بازار خرید و فروش دام تبدیل کرده اند.آنان همچنین، منطقه ای «اجیاد» و تپه ای که این منطقه بر آن قرار داشت را  نیز ویران نموده اند.

 
با اجرای طرح های توسعه مسجد الحرام و ساخت آسمانخراش های متعدد،میراث دینی و فرهنگی مکه در حال نابودی است

مقام های سعودی، در ۱۰ سال گذشته، به بهانه حضور تعداد زیاد زائران در ایام انجام مناسک حج  در صددند کل منطقه را ویران کنند. در مکه مکرمه با اجرای طرح های توسعه مسجد الحرام، مجتمع عظیم «جبل عمر» ساخته شده است، که امروز با آسمان خراش ها، هتل ها و «برج عظیم ساعت» دومین برج مرتفع جهان با ارتفاع ۶۰۰ متر ، مقدس ترین مکان اسلامی و محلی که در آن همه مسلمانان جهان برای انجام مناسک عبادی گرد هم جمع می شوند را  به وسیله این مجتمع، تحت تاثیر قرار داده و عظمت و شکوه خانه خدا را تحت الشعاع خود قرار دهد. و بدین ترتیب میراث فرهنگی مکه در حال نابودی است.

 

و از سویی دیگر، طرح گسترش مسجد النبی در مدینه به سمت غرب در حال گسترش است و جایی که مزار بنیانگذار اسلام حضرت محمد مصطفی (ص)قرار دارد و دیواره های غربی مسجد النبی  که دارای سه مسجد است  و از آن  جمله می توان به مسجد «الغمامه»  اشاره نمود که پیشینه ساخت  آنها به دوره حضرت محمد (ص) باز می گردند و هم اکنون این مکان های  مقدس و تاریخی نیز در مسیر توسعه  قرار گرفته اند و  این در حالی است که مشخص نیست برای حفظ و نگهداری این سه مسجد مقام های سعودی طرحی دارند یا خیر.
اما بدون شک با این اقدامات حافظه تاریخی مکه مکرمه و مدینه مقدسه صفر خواهد شد و این یک خطر بزرگ است که این کنطقه را تهدید می کند چرا که در مراحل بعدی با معماری ای مواجه خواهیم شد که نه تنها متعلق به حجاز نیست بلکه متعلق به مشرق زمین هم نیست. به عبارتی خانه خدا تبدیل به ماکتی محصور شده با ساختمان هایی می شود که به سبک شیکاگو و نیویورک ساخته شده اند و این باعث می شود که شهر مکه هویت اصلی خود را از دست می دهد و تبدیل به ناکجا آباد خواهد شد.

و در این میان سکوت سازمان‌های جهانی بی‌دلیل نیست. آنها همگی تحت مدیریت سازمان‌های ماسونی عمل می‌کنند زیرا یونسکو به عنوان یکی از بازوهای اصلی و فرهنگی فراماسونری جهانی به شمار می رود و رؤسای آن عمدتاً خود فراماسونر هستند، امّا  در این میان سکوت سازمان‌های فرهنگی اسلامی در سراسر جهان اسلام و از جمله ایران توجیه پذیر نیست.

 
در سال ۱۹۲۵ مقامات وقت سعودی اقدام به تخریب تمام ضریح‌های مقبره بقیع که در آن اهل بیت (ع) و همسران پیامبر و فرزندان و اصحاب ایشان به خاک سپرده شده بودند، کردند. همچنین آنان خانه‌ای را که روزگاری متعلق به حضرت «خدیجه»، همسر پیامبر (ص) بود را تخریب وبه حمام عمومی حجاج تبدیل کرده‌اند

در قدس شریف، وقتی تکه ای از مسجد الاقصی تخریب می‌شود، مردم فلسطین اشغالی  و مسلمانان جهان بدان توجه دارند و برای آن تظاهرات  به پا می‌کنند اما در مکه و مدینه هیچ کس، اعتراض نمی‌کند.کل جامعه اسلامی و جهانی درباره این اتفاق سکوت کرده است.

ما می‌دانیم آثار اسلامی و مکان‌های مربوط به اهل بیت(ع) در حال ویران شدن و محو شدن از جهان است اما مسیحیان با وجود اینکه بعضی مسائل تاریخی در مورد مصلوب کردن حضرت مسیح(ع) اثبات نشده، تلاش کردند آثار خود را حفظ کنند و جالب تر اینکه  مسئولین شهرسازی رم، هرگز اجازه ندارند در ۱۰ کیلومتری واتیکان مکانی بلندتر از واتیکان را بسازند! و به محض این که وارد این خیابان پهن و سنگفرش واتیکان می شوید، کلیسای واتیکان را در روبروی خود مشاهده می کنید. اما در مکه، مکان مقدس مسلمانان جهان چه فاجعه فرهنگی – تاریخی در حال انجام است؟!

منبع : مشرق


نقش‌رستم؛ ظاهری آرام و درونی آشفته +عکس
نوشته شده توسط سید محمد غفاری خلف محمدی در تاریخ ۱۳۹۱/۰۷/۳۰ | مرتبط با : تاریخ تمدن, خبرنامه, مقبره ها, کتیبه ها ، سنگ نوشته ها ، تمسال ها ، کاشیکاری ها | 581 بازدید

نقش رستم اثری منحصر به فرد است؛ اثری که از دوره ایلامی تا اواسط دوره اسلامی مورد تقدس بوده و امروز از بروز مشکلاتی چون فرسایش و ترک‌های عمیق رنج می‌برد. شاید هر کسی که به نقش رستم می‌رود، ظاهری آرام ببیند، اما این محوطه باستانی درونی آشفته و ویران دارد.

به گزارش خبرگزاری میراث، نقش رستم، تنها یک اثر تاریخی نیست، تابلویی تمام‌نما از تاریخ، فرهنگ و هنر ایران است که از ۱۲۰۰ قبل از میلاد مسیح تا سال‌های ۶۲۵ هجری قمری به عنوان یک مکان مقدس مورد توجه بوده‌است. با این‌حال عوامل طبیعی و دخالت‌های انسانی این اثر را با خطر جدی مواجه کرده‌است.

ترک‌ها، بلای جان نقش رستم شده‌اند و از هر سو به این اثر باستانی یورش آورده‌اند. با این‌حال گویا کاری از دست کسی برنمی‌آید.

نقشی از دوره عیلامی، کعبه زرتشت، آرامگاه‌هایی از داریوش اول، خشایارشاه، اردشیر یکم، داریوش دوم، نقش اهورامزدا و اردشیربابکان، پیروزی شاپور بر امپراتور رم، بهرام دوم و درباریان، سنگ‌نگاره‌ پیروزی بهرام دوم، آناهیتا و نرسی، نبرد هرمز دوم و نقش نیمه تمام آذرنرسه، نبرد شاپور دوم و نوشته‌ای از دوره اسلامی، تابلویی تمام نما از تاریخ و تمدن ایران است.


نقش رستم

«کامیار عبدی»، باستان‌شناس درباره وضعیت حفاظتی این اثر تاریخی به CHN می‌گوید: «نقش رستم از جمله محوطه‌های باستانی ایران است که نادیده گرفته می‌شود و تقریبا به طور جدی کار مرمتی در آن انجام نگرفته‌است.»

وی در ادامه می‌گوید: «گاهی جلو آرامگاه داریوش داربست‌هایی زده می‌شود اما آرامگاه‌های دیگر و از همه مهمتر، کعبه زرتشت چندان مورد مرمت قرار نگرفته‌است.»

یکی از مشکلات نقش رستم مقبره خشایارشاه است. ترک عظیمی در بخشی از کوه که این آرامگاه در آنجا ساخته شده به وجود آمده است و احتمال فرو ریختن آن وجود دارد.


ترک روی آرامگاه خشایارشاه

عبدی دراین‌باره می‌گوید: «در نقش رستم پدیده‌های زمین‌شناسی در حال وقوع است. همانطور که یکی از همکاران به نام آقای عطایی چند سال پیش هم اشاره کردند، ترک بزرگی از وسط آرامگاه خشایارشار می‌گذرد که چه بسا به زودی این آرامگاه سقوط کند.»


آثار ترک روی نقش برجسته در مقبره خشایارشاه

به گفته وی باید یک برنامه دقیق زمین‌شناختی و محافظتی در مورد این اثر انجام شود. چنین فرسودگی‌ها و ترک‌هایی در تخت‌جمشید، به خصوص در ستون‌ها و سرستون‌ها وجود دارد که باید حفاظت شود.

زمانی که نقش رستم برای مدفن شاهان هخامنشی و نقش آن‌ها انتخاب شد، هخامنشیان کانال‌هایی بالای این کوه ایجاد کردند تا از تجمع و نفوذ آب به دیواره نقش رستم خودداری کنند. این کانال‌ها به مرور زمان مسدود شده به همین دلیل آب پس از تجمع، راهی شیارهایی شد که در کوه ایجاد شده بودند و آن‌ها را به مرور زمان عمیق‌تر کرد.


کانال‌های آب در بالای نقش‌رستم که زمانی مسدود شده بودند

شکاف‌هایی که امروز به یک دردسر جدی بدل شده‌است. در بخش‌های مختلف نقش رستم همین نفوذ آب باعث بروز گل‌سنگ‌ها ‌شده‌است. ترک‌ها که بیشتر بر اثر عوامل طبیعی به وجود آمده‌اند، یکی دو تا نیستند و هنوز عمق این ترک‌ها در دل کوه مشخص نشده‌ اما به شدت نقش برجسته‌ها را آسیب رسانده‌است.


فرسودگی و گل‌سنگ در نقش‌رستم

فرسودگی‌ها تنها به ترک‌ها و شکاف‌ها مربوط نمی‌شود. رنگ‌ها هم در نقش رستم به مرور زمان از بین می‌روند. رنگ یکی از عناصر مهم نقش‌برجسته‌های نقش رستم بوده‌است. رنگ‌هایی که به مرور زمان پاک شدند و کمتر اثری از آن‌ها باقی‌مانده است. شاید کسانی که به دیدن نقش رستم می‌روند ندانند، که خطوط میخی با رنگ آبی تزئین شده بودند، لب داریوش قرمز و ریش او آبی بوده‌است.

 
در این تصویر قرمزی روی لب داریوش و رنگ آبی در ریش او دیده می‌شود

عبدی درباره وجود رنگ در نقش رستم و تخت جمشید می‌گوید: «تا مدت‌ها کسی از وجود رنگ در آثار باستانی تخت جمشید و نقش رستم خبر نداشت؛ اما طی چندسال اخیر با متوجه شدیم که این آثار حاوی رنگ بوده‌اند.»

 
رنگ روی خطوط میخی نقش‌رستم

وی در ادامه می‌گوید: «رنگ‌های گوناگون نزد پارسیان و هخامنشیان نقش مهمی داشتند و برای مناسبت‌های مختلف،‌ رنگ‌های مختلفی را می‌پوشیدند. این مسئله یکی از تفاوت‌های عمده بین ایرانی‌ها و یونانی‌ها بود. چون یونانی‌ها ردای ساده‌ای داشتند و بر خلاف ایرانی‌ها که در جنگ از لباس‌ها و زیورآلات رنگی استفاده می‌کردند، فقط زره می‌پوشیدند.

پیش از این هرتسفلد در کتاب “ایران در شرق باستان” به وجود رنگ در آثار تخت‌جمشید اشاره کرده‌است. همچنین آقا و خانم تیلیا که پیش از انقلاب، تخت‌جمشید را مرمت می‌کردند هم درباره رنگ‌هایی که در بنا نقوش دیده‌اند، گفته‌اند.

به تازگی هم بررسی‌های در تخت‌جمشید توسط “الکساندر ناگل” از دانشگاه میشیگان با خانم “مارگارت کورورت” انجام شد. آن‌ها با استفاده از نور و دوربین مخصوصی که برای همین کار ساخته شده‌ اثر رنگ را دیده‌اند.

طیف رنگ‌ها گسترده بوده‌است. عبدی دراین‌باره می‌گوید: «انواع و اقسام رنگ‌ها، قرمز، زرد، سبز، بنفش، آبی روشن و تیره، و طیف‌های مختلف رنگ‌هایی که امروز به کار برده می‌شود در آن زمان نیز کاربرد داشته‌ و در پارچه‌ها استفاده می‌شده‌است.»


بخشی از ریش داریوش

وی درادامه می‌گوید: «به خوبی می‌دانیم که نوعی رنگ بنفش مورد توجه شاهان هخامنشی بوده‌است. این رنگ از جوشاندن پودر صدفی که توسط فینیقی‌ها و به صورت مالیات به ایران داده می‌شده به دست می‌آمده و از آن تنها برای لباس شاه استفاده می‌کردند.»

آنچه امروز اهمیت دارد، نگهداری از بقایای به جای مانده از رنگ‌ها در تخت جمشید و نقش رستم است. رنگ‌هایی که علاوه بر عوامل جوی و باران‌های طبیعی، گرفتار باران‌های اسیدی هم شده‌اند.

عبدی دراین‌باره می‌گوید: «همانطور که هرتسفید و تیلیا اشاره کردند، رنگ‌ها تا زمانی که زیر خاک بودند، سالم مانده‌اند؛ اما هنگام بیرون آمدن در کنار عوامل جوی قرار گرفته و در حال پاک شدن هستند. این عوامل باران‌های طبیعی و اسیدی هستند. در اطراف تخت‌جمشید کارخانه پتروشیمی و ذوب‌آهن ساخته شده‌است. آن‌ها انواع گازها را در جو پخش کرده و پس از بارندگی روی سنگ‌ها فرود می‌آیند.»


پتروشیمی در نزدیکی تخت جمشید و نقش رستم

به گفته وی آب خالی به تنهایی این رنگ‌ها را از بین می‌برد؛ چه برسد به آبی که اسیدی باشد که نه تنها رنگ‌ها را می‌شوید که نقش‌ها را هم آسیب می‌زند.

نقش رستم نیاز به حفاظت و مراقبت ویژه‌ای دارد، و شاید کمی غیرمنتظره باشد وقتی بدانیم که این اثر هنوز در فهرست میراث جهانی به ثبت نرسیده است. اگر تخت‌جمشید را عجایبی از میراث فرهنگی بشریت بدانیم، نقش رستم محل دفن کسانی‌ است که دستور ساخت تخت‌جمشید را داده‌اند و هر کدام زمان درازی در آن حکومت کرده‌اند. هرچند نقش رستم به تنهایی یک از عجیب‌ترین آثار دوره هخامنشیان است که شکوه خیره‌کننده‌ای دارد.

منبع :CHN


Design by: Rahpuyan.com